Ba làn sóng thâm nhập thị trường và phân loại các hãng xe Trung Quốc tại Việt Nam

Dành cho các bạn quan tâm

Tại Việt Nam sự xuất hiện đầu tiên của các thương hiệu ô tô du lịch Trung Quốc vào đầu những năm 2000, ghi nhận với sự xuất hiện của các dòng xe được liên doanh ô tô Hoà Bình (VMC) phân phối như BYD F0; Chery QQ3 và Riich M1; Lifan 320/520, Hafei HFJ (Vinaxuki phân phối)… Các mẫu xe này có điểm chung là được chính người Trung Quốc thiết kế và sản xuất, hầu hết là các mẫu xe nhỏ, bao gồm cả phiên bản sedan và hatchback. Các mẫu xe Trung Quốc. xuất hiện trong giai đoạn này không được thị trường quan tâm.

Làn sóng thứ 2 của các dòng xe du lịch mang thương hiệu Trung Quốc được xuất hiện gắn liền với các nhà phân phối xe nhỏ lẻ, bắt đầu bị ràng buộc với các quy định của việc là nhà phân phối chính hãng hoặc đại lý chính thức (Thông tư 20/2011/TT-BCT).

Các mẫu xe Trung Quốc xuất hiện tại Việt Nam giai đoạn này là những mẫu xe ra đời từ liên doanh với các thương hiệu ô tô (chủ yếu là) Nhật Bản, hàm lượng công nghệ ít, chi tiết thiết kế vẫn mang yếu tố nội địa cao, nhưng với xu hướng chính là sao chép các dòng xe hạng sang ăn khách trên thế giới như Audi, Land Rover, Mercedes-Benz…

Đại diện cho giai đoạn này là các mẫu Haima (công ty xe hơi Hải Nam và Mazda) với Haima 2/3/7, Haima S5/S7; MG Motor (thương hiệu Anh nhưng sở hữu và sản xuất tại Trung Quốc) với MG5 hatchback và MG 350 sedan; Geely với Geely Emgrand EC7, BAIC Q7, Zotye Z8/X7…

Dù được quan tâm hơn nhưng tình hình kinh doanh của các mẫu xe này đều không đáng kể.

Làn sóng thứ 3 của ô tô du lịch Trung Quốc được đánh dấu bằng sự xuất hiện của BAIC Beijing X7 vào năm 2020 – cùng thời điểm với chiếc BAIC Q7.

Mẫu xe này đánh dấu việc xuất hiện của một mẫu xe du lịch do chính người Trung Quốc thiết kế, xây dựng trên nền tảng kỹ thuật được tiếp thu trong lịch sự hình thành nền công nghiệp ô tô Trung Quốc khi liên doanh với các thương hiệu toàn cầu xuất hiện tại Trung Quốc. Kể từ đó đến nay, các mẫu xe du lịch Trung Quốc tại Việt Nam (kể cả các dòng xe điện) luôn phô diễn thành tựu của người Trung Quốc về đào tạo nhân lực, chất xám cũng như khoa học kỹ thuật, điều mà ngay cả các tập đoàn ô tô lớn trên thế giới, có lịch sử phát triển lâu đời cũng phải dè chừng. 

Giai đoạn này các mẫu xe mang thương hiệu Trung Quốc như BYD, Geely, Chery, MG... đang trực tiếp đe doạ vị thế của các hãng xe lớn (đặc biệt là các hãng xe bình dân), bằng những sản phẩm đa dạng (dòng xe năng lượng mới), nhiều trang thiết bị và đặc biệt là giá rẻ nhờ được sản xuất với quy mô lớn.​

Làn sóng xe Trung Quốc đổ bộ vào Việt Nam mang theo gần như đầy đủ các cấp độ phân loại này, nhưng sự đón nhận của thị trường lại có sự phân hóa cực kỳ rõ rệt.

Trong nhóm phổ thông, sự khốc liệt thể hiện rõ qua những con số. MG và BYD đang là hai thế lực dẫn dắt thị trường, nhắm thẳng vào tập khách hàng chuộng công nghệ với doanh số áp đảo. Wuling tự tạo cho mình một thị trường ngách vững chắc với những chiếc xe điện cỡ nhỏ giá rẻ phục vụ cá nhân và kinh doanh. Sự cạnh tranh ở phân khúc này lớn đến mức nhiều thương hiệu đi sau như Dongfeng hay Haval đang gặp khó trong việc duy trì doanh số khi không tạo được điểm nhấn khác biệt đủ mạnh.

Ở phân khúc cận sang và cao cấp, các hãng đang chật vật hơn trong việc thuyết phục người Việt gạt bỏ định kiến. Lynk & Co hay các mẫu xe mang thương hiệu Zeekr (hay tới đây là Li Auto) bước đầu thu hút được một nhóm khách hàng chuộng thiết kế và nền tảng công nghệ châu Âu. Dù doanh số chưa bùng nổ, sự hiện diện của nhóm này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình lại cái nhìn của người dùng về chất lượng hoàn thiện của xe Trung Quốc.

Ngược lại, nhóm xe hạng sang của Trung Quốc tại Việt Nam vẫn chỉ dừng ở mức hiện diện mang tính biểu tượng. Những mẫu xe như Hongqi thường chỉ phục vụ một nhóm khách hàng rất nhỏ với mục đích sưu tầm, minh chứng qua lượng xe đăng ký nhỏ giọt hàng năm.

Anh Tuấn