Hiệp hội Ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam kiến nghị "mở" trạm sạc xe điện của VinFast, PVOIL và PV Power cho các hãng khác sử dụng chung

Dành cho các bạn quan tâm

Sau khi thực hiện Đại hội nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA) đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc ban hành các quy định kỹ thuật và pháp lý nhằm đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh, mở đường cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp xe điện quốc gia.

Nội dung văn bản này tập trung vào việc kêu gọi Chính phủ hành động quyết liệt để tránh nguy cơ độc quyền và đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng. Và để thực hiện điều này, VAMOBA đề xuất việc "mở" các hệ thống trạm sạc mà các công ty lớn đã đầu tư, cho phép sản phẩm của các thương hiệu khác đều có thể sử dụng được.

Trong văn bản này, VAMOBA nhấn mạnh thực tế hiện nay, phần lớn hệ thống trạm sạc được thiết kế với giao thức (protocol) riêng, phục vụ độc quyền cho các thương hiệu, gây khó khăn cho các hãng xe và doanh nghiệp nhỏ khác khi tiếp cận.

Theo VAMOBA, sự độc quyền này tiềm ẩn nguy cơ "khóa hệ sinh thái", làm giảm sự lựa chọn của người tiêu dùng và tăng chi phí. Nếu tình trạng này kéo dài, ngành công nghiệp xe điện Việt Nam sẽ phát triển không đồng bộ, thiếu sự cạnh tranh cần thiết để vươn ra thế giới.

Giao diện trang web chính thức của VAMOBA

Cũng trong văn bản này, VAMOBA thừa nhận các tập đoàn, doanh nghiệp lớn, đang đi đầu trong việc lắp đặt và mở rộng hệ thống trạm sạc, tạo động lực tích cực cho quá trình chuyển đổi xanh. Tiêu biểu là Vingroup/V-Green đã lắp đặt hàng nghìn trạm sạc trên cả nước và định hướng mở rộng ra hầu hết các tỉnh/thành; PVOIL và PV Power đã phối hợp Vingroup tích hợp trạm sạc tại hệ thống cửa hàng xăng dầu; TMT Motors, Dat Bike, EBOOST và một số doanh nghiệp star-up cũng công bố kế hoạch tham gia đâu tư hạ tầng.

VAMOBA đã trình Thủ tướng Chính phủ bốn kiến nghị, nhằm thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và cạnh tranh:

Tiêu chuẩn kỹ thuật chung: Ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp lý thống nhất cho hệ thống trạm sạc. Điều này phải bao gồm việc tiêu chuẩn hóa giao thức sạc chung và giao thức kết nối, đảm bảo mọi phương tiện đều có thể sử dụng, không phân biệt thương hiệu.
Chống độc quyền: Quy định rõ ràng về nguyên tắc không độc quyền, yêu cầu các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sạc cho phép tất cả các hãng xe và đơn vị khác được truy cập sử dụng công khai, theo cơ chế thương mại minh bạch.
Quản lý hạ tầng sạc: Thiết lập cơ chế quản lý, giám sát và công khai thông tin về quy chuẩn chất lượng dịch vụ, năng lực hạ tầng và chế độ bảo hành. Đồng thời, cơ quan nhà nước cần kiểm tra, báo cáo công khai về hiện trạng hệ thống trạm sạc.
Chính sách ưu đãi công bằng: Ban hành chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia đầu tư phát triển hạ tầng trạm sạc. Trong đó, tập trung vào ưu đãi về đất, thuế và vốn vay, đặc biệt cho các doanh nghiệp trong nước thuộc Hiệp hội VAMOBA, đồng thời khuyến khích mô hình liên kết để tạo sự tham gia rộng rãi, không tập trung vào một số ít tập đoàn.

Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA) là tổ chức xã hội – nghề nghiệp tập hợp các đơn vị sản xuất – kinh doanh trong lĩnh vực ô tô, xe máy, xe đạp và xe điện. Hiệp hội hoạt động với mục tiêu tư vấn, phản biện và đóng góp ý kiến xây dựng chính sách phát triển ngành công nghiệp xe điện.

Hiện VAMOBA bao gồm 25 doanh nghiệp lắp ráp xe máy điện, xe đạp điện, với các doanh nghiệp, thương hiệu đáng quan tâm như: Công ty TNHH SUFAT Việt Nam; công ty Cổ phần Ô tô, xe máy, xe điện Victoria; công ty Cổ phần Vina Thái; công ty Cổ phần Hyosung Việt Nam; công ty TNHH Sản xuất, Lắp ráp Tuấn Nghĩa, công ty TNHH Công nghiệp Ắc quy Hải Phòng... Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA) hoàn toàn không liên quan tới Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) bao gồm các thành viên là các liên doanh Honda, Piaggio, Suzuki, SYM và Yamaha.

Mô hình trạm đổi pin xe máy điện cùa VinFast.

Hiện tại ở Việt Nam, để sạc pin cho xe máy điện, người tiêu dùng đang có ba lựa chọn:

Hệ thống trạm sạc của nhà sản xuất và của bên thứ 3: Với cái tên đáng quan tâm nhất là V-Green, là hệ thống trạm sạc lớn nhất cả nước, phục vụ xe máy VinFast; các thương hiệu lắp ráp xe máy điện như Dat bike, Yadea...
Hệ thống đổi pin: với những cái tên như Selex, Honda (quy mô nhỏ) cùng các thương hiệu đang triển khai như V-Green, TMT Motors ...
Sạc điện tại nhà: với các bộ sạc được cung cấp theo xe.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2023, ông Phạm Nhật Vượng cho biết 10 năm nữa hệ thống sạc điện (của VinFast) sẽ cho các thương hiệu khác được sạc chung, còn hiện tại không có lý do gì bỏ ra 500 - 700 triệu USD để cho đối thủ dùng. Trong khi đó, V-GREEN mới đây cũng đưa ra chiến lược, sau khoảng 5 năm vận hành, tùy theo từng thị trường cũng như khả năng huy động thực tế, sẽ cân nhắc chuyển sang mô hình kinh doanh dịch vụ sạc ô tô điện cho các hãng xe điện khác ngoài VinFast.
Như vậy, trong giai đoạn năm 2029 - 2033, các hãng xe điện có thể dùng chung trạm sạc VinFast.

Đỗ Nga

Tham khảo văn bản VAMOBA: