Ô tô Trung Quốc tìm ra cách “né" hàng rào thuế quan "từ bán đứt chuyển sang thuê xe xuyên biên giới”

Dành cho các bạn quan tâm

Khi các rào cản thương mại quốc tế – từ các lệnh áp thuế nhập khẩu tăng vọt cho đến quy định nghiêm ngặt về tỷ lệ nội địa hóa – đang bóp nghẹt phương thức xuất khẩu truyền thống, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc buộc phải thay đổi luật chơi. Thay vì cố gắng "bán đứt đoạn" một chiếc xe, ngành công nghiệp ô tô nước này đang rục rịch chuyển sang một chiến lược linh hoạt và thực dụng hơn: Thuê mua tài chính xuyên biên giới (Cross-border leasing).

Theo ghi nhận từ tờ National Business Daily (NBD), đây được xem là chiếc phao cứu sinh giúp các hãng xe duy trì đà tăng trưởng toàn cầu một cách bền vững.

Thay đổi tư duy xuất khẩu: Từ "Bán đứt" sang "Cho thuê dài hạn"

Số liệu mới nhất từ Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc (CPCA) cho thấy, tốc độ xuất khẩu ô tô của nước này vẫn vô cùng đáng nể. Riêng trong tháng 4, Trung Quốc đã xuất khẩu 769.000 xe (tăng 80,7% so với cùng kỳ năm ngoái). Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng xuất khẩu đạt 3,127 triệu xe, trong đó xe năng lượng mới (NEV) chiếm gần một nửa.

CEO Honda: Chúng ta không có cơ hội so với các nhà cung cấp Trung Quốc

Tuy nhiên, mô hình kinh doanh theo kiểu "tiền trao cháo múc" truyền thống đang vấp phải bức tường rào thuế quan kiên cố tại nhiều khu vực. Phương thức "Thuê xe xuyên biên giới" xuất hiện để hóa giải bài toán này.

Cách thức vận hành cốt lõi: Doanh nghiệp Trung Quốc vẫn nắm quyền sở hữu pháp lý đối với chiếc xe, trong khi người tiêu dùng hoặc các doanh nghiệp ở nước sở tại chỉ cần trả tiền theo hình thức trả góp định kỳ để sử dụng. Bản chất của xuất khẩu lúc này đã dịch chuyển: Từ bán một sản phẩm phần cứng một lần duy nhất, sang bán một dịch vụ vận tải dài hạn.

Để dễ hình dung, mô hình này rất giống với hình thức "Thuê mua tài chính" vốn đã quen thuộc tại Việt Nam (thường áp dụng khi các doanh nghiệp thuê xe tải, xe tải ben hoặc các dàn xe chạy dịch vụ từ các công ty tài chính). Khách hàng không cần bỏ ra một cục tiền lớn ngay từ đầu mà vẫn có xe để vận hành, tiền thuê được xẻ nhỏ theo tháng hoặc theo quý.

Chiến lược "Tài sản nhẹ, vận hành nặng"

Các nhà sản xuất vận động chính phủ Thái Lan tăng thuế TTĐB xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc để bảo vệ sản xuất

Khác hoàn toàn với việc mang xe đi bán rồi "trao tay" toàn bộ quyền hạn cho đại lý bản địa, mô hình thuê mua xuyên biên giới giúp các hãng xe tối ưu hóa dòng tiền dựa trên hai trục cốt lõi:

• Lợi ích tài chính kép: Nhà xuất khẩu tại Trung Quốc vẫn được hưởng chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) nội địa, giúp cải thiện dòng tiền lưu động.
• Hạ thấp rào cản tiếp cận thị trường: Tại những quốc gia đang phát triển – nơi hệ thống tín dụng ngân hàng và vay mua ô tô trả góp chưa hoàn thiện, việc chuyển đổi giá trị chiếc xe thành các khoản phí thuê định kỳ vừa tầm sẽ "kích cầu" cực mạnh cho những tệp khách hàng có ngân sách eo hẹp.
• Nguồn thu dài hạn ổn định: Thay vì thu tiền một lần rồi thôi, hãng xe có thể "trói" khách hàng vào các hợp đồng dịch vụ đi kèm như bảo dưỡng chính hãng, sửa chữa và bảo hiểm, tạo ra dòng tiền doanh thu chảy về đều đặn.

Giới chuyên môn: Mô hình "Tài sản nhẹ, vận hành nặng".

• Nó "nhẹ" vì doanh nghiệp không cần phải đổ hàng trăm triệu USD để xây dựng nhà máy lắp ráp hay mua đất mở showroom rầm rộ ở nước sở tại.
• Nó "nặng" vì đòi hỏi năng lực quản trị hệ thống tại bản địa phải cực kỳ vững chắc, từ khâu thẩm định hồ sơ tín dụng, quản lý tài sản cho đến việc thu hồi xe nếu khách hàng bùng nợ.

Lo ngại không cạnh tranh nổi - CEO của Ford cho rằng xe hơi Trung Quốc không nên được phép vào thị trường Mỹ

Để giảm thiểu rủi ro nợ xấu trong giai đoạn đầu thử nghiệm, các công ty dịch vụ đang tập trung khai thác nhóm khách hàng doanh nghiệp (B2B) – điển hình là các hãng taxi công nghệ, các công ty logistics quản lý đội xe (fleet). Đây là nhóm khách hàng có hồ sơ năng lực tài chính minh bạch, dễ kiểm soát rủi ro hơn nhiều so với khách hàng cá nhân.

Huasheng – một công ty cho thuê tài chính tiên phong của Trung Quốc – đã triển khai thành công mô hình này tại Uzbekistan, Nam Phi và vừa công bố Pakistan sẽ là đại bản doanh tiếp theo. Huasheng đóng vai trò là cầu nối kết nối các tổ chức tài chính và các đối tác trong hệ sinh thái để quản lý trọn gói vòng đời của các tài sản di động này.

Xe bán tải Trung Quốc "đổ bộ" Australia: Thách thức cho Ford Ranger và Toyota Hilux bằng PHEV

Theo nguồn tin nội bộ chia sẻ với NBD, mô hình liên kết này đang tạo nên một làn sóng quan tâm lớn chưa từng có trong ngành. Hiện tại, đã có hơn 30 nhà sản xuất ô tô lớn của Trung Quốc – bao gồm cả những ông lớn quen thuộc như Dongfeng, Chery, GAC và BAIC – ký biên bản ghi nhớ hoặc bày tỏ ý định tham gia vào liên minh cho thuê xe xuyên biên giới này nhằm tìm đường xuất ngoại cho sản phẩm của mình.