Woven City – “Phòng thí nghiệm sống" hiện thực hóa tham vọng Mobility Company của Toyota

Dành cho các bạn quan tâm

Tháng 12/2020, nhiều fan của Toyota đã gửi những dòng chia sẻ cảm xúc dưới thông tin nhà máy Higashi Fuji dưới chân núi Phú Sĩ, chính thức ngừng hoạt động tất cả các dây chuyền và đóng cửa vĩnh viễn.

Không chỉ là một trong những công xưởng lắp ráp ô tô đã đóng góp hơn 7,5 triệu chiếc cho thị trường nội địa Nhật và xuất khẩu toàn cầu trong hơn nửa thế kỷ hoạt động, Higashi Fuji còn được xem như một biểu tượng di sản của Toyota Motor Company, nơi đã sản xuất một số mẫu xe biểu tượng như Crown Comfort và đặc biệt là toàn bộ các chiếc Toyota Century từ khi ra đời đều được sản xuất tại đây với những người thợ thủ công giỏi nhất của Toyota.

Nhưng với Toyota, “cánh cửa” này chưa đóng hoàn toàn. Từ chỗ là một biểu tượng của di sản công nghiệp ô tô truyền thống lại trở thành sự khởi đầu cho một thành phố của các công nghệ di chuyển tương lai. Sau 5 năm kể từ ngày Higashi Fuji đóng cửa (chính xác là Toyota dời nhà máy này sang vùng Tohoku, vùng đất gánh chịu trận động đất và sóng thần lịch sử dẫn tới thảm họa ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011, để đóng góp lâu dài và bền vững cho địa phương), Woven City- một thành phố mới vừa bắt đầu sự sống trên chính vùng đất dưới chân núi Phú Sĩ này.

Nhìn về quá khứ, trong Triển lãm tiêu dùng lớn nhất thế giới CES 2020 tại Los Angeles, Toyota lần đầu giới thiệu dự án mang tên Woven City — “Thành phố Dệt” trong hình ảnh một đô thị kiểu mẫu để làm “phòng thí nghiệm sống” về tự động hóa, điện hóa/hydro và trí tuệ nhân tạo.

Tới mùa thu năm ngoái, 2025, Toyota cho hay đã có 100 cư dân đầu tiên dọn tới thành phố có quy mô khoảng 2.000 dân khi hoàn thành. Tuy nhiên phải tới cuối tháng 4/2026 này, cuộc sống thực sự ở Woven City mới được hé mở trước những vị khách đầu tiên được mời tới thăm nơi này.

Kota Oishi, Giám đốc Văn phòng Di động 3.0 của Toyota, là một trong số 100 cư dân hiện nay của Woven City, cùng gia đình 4 người dọn về từ thành phố Yokohama. Và câu con trai 10 tuổi của anh, đã có thêm những người bạn mới – đó là những chú robot thông minh.

Hàng ngày, sau giờ học ở trường, cậu bé dành thời gian “chơi” với robot, thử phản ứng của chúng, thích thú với “nhiệm vụ” mới là ghi chép các lỗi mà cậu “bắt” được rồi báo lại cho các nhân viên của thành phố. Ở đây, việc “bắt lỗi tương lai” trở thành một phần đời sống thường nhật của người dân.

Toyota gọi cư dân ở đây là “Weavers” — những “thợ dệt” tham gia trực tiếp vào quá trình “dệt” nên tương lai công nghệ. Người dân trong thành phố thử nghiệm này không sử dụng sản phẩm đã hoàn thiện, mà sống cùng các phiên bản còn đang phát triển: robot dịch vụ, hệ thống giao thông tự hành, AI quan sát hành vi, logistics không người lái hay những không gian sống được tối ưu bằng dữ liệu…

Trong một quán cà phê UCC của Woven City (chuỗi quán cà phê nổi tiếng ở Nhật, hiện đã có mặt ở TP.HCM), camera được lắp công khai. Nếu khách hàng đồng ý chia sẻ, thì dữ liệu video sẽ được AI Vision Engine phân tích hành vi khi uống cà phê, xem thử họ có thư giãn không, có tập trung không, trải nghiệm có thoải mái không.v.v. Các nghiên cứu này sẽ được sử dụng trong quá trình phát triển sản phẩm và dịch vụ.

Trong một căn phòng khác các chuyên gia của hãng điều hòa Daikin đang thử nghiệm “không gian không phấn hoa” — một dạng môi trường kiểm soát không khí dành cho những người dị ứng mùa xuân Nhật Bản. Những công nghệ như vậy có thể sẽ xuất hiện trong xe hơi hoặc không gian di động tương lai.

Còn những chiếc e-Palette (xe điện tự lái đa chức năng được thiết kế như một "khối hộp di động") thì xuất hiện ở nhiều góc trong thành phố, cái là “cửa hàng bán đồ uống di động”, cái là “căn bếp di động”, cái là “phòng karaoke di động”…

Một công viên trung tâm xinh xắn với đường đi dạo và ghế ngồi thư giãn giống như các thị trấn bình thường khác, nhưng không xa đó lại là một không gian sáng tạo chung có đủ các loại máy móc dành cho thiết kế, bảng vẽ, góc cà phê tự pha với chiếc máy pha bấm nút tốc độ 4 giây/ly…- dành cho cả cư dân và các nhà phát minh gặp gỡ, trò chuyện, phác thảo nhanh các ý tưởng...

Và kề bên khu cư dân là một không gian đặc biệt được gọi là Inventor Garage (Công xưởng của các nhà phát minh), có thể xem như bộ não của thành phố. Khu làm việc chính của các nhà phát minh có nơi dành cho chế tạo nguyên mẫu, nơi thử nghiệm, khu vực lưu trú và sinh hoạt chung.

Tại đây, các nhà sáng tạo được cung cấp đủ điều kiện để tập trung phát triển các công nghệ mới và tương tác thường xuyên với cư dân trong môi trường sống thực có kiểm soát, giúp các ý tưởng phát triển thành hiện thực, đồng thời đảm bảo an toàn ở mọi giai đoạn.

Mới chính thức đi vào hoạt động từ tháng 4 năm nay, hiện nhiều công nghệ đang được thử nghiệm tại đây, từ các AI đang được phát triển cho hệ thống lái xe tự động như AI Vision Engine (máy tính thị giác), Woven City Behavior AI (AI dựa trên hành vi), Woven City Drive Sync Assist (hỗ trợ lái xe) cho tới xử lý rác thải sinh hoạt và đỗ xe tích hợp sạc đều được kết nối với hạ tầng năng lượng của khu dân cư, tiến tới mục tiêu Woven City sẽ hoàn toàn sử dụng năng lượng sạch và tái tạo trong tương lai.

Giám đốc Công nghệ của Toyota kiêm Giám đốc điều hành dự án Woven City, ông John Absmeier (*), cho biết hiện đã có 24 công ty ở Nhật Bản gia nhập Woven City với tư cách nhà phát minh, ngoài Toyota và các công ty con, còn có nhiều công ty đến từ các ngành công nghiệp khác, từ hàng tiêu dùng tới dịch vụ di chuyển trên mặt đất và trên không, từ giáo dục từ xa tới công nghiệp giải trí, từ sản xuất đến tài chính…

Công ty Woven by Toyota, Inc, chuyên về công nghệ di động và phần mềm của Toyota đang triển khai các mô hình AI tiên tiến do chính mình phát triển trên toàn Woven City hỗ trợ cho các nhà phát minh và các đối tác cùng sáng tạo sản phẩm và dịch vụ. Đây cũng là cách Toyota cụ thể hóa mục tiêu trở thành một công ty di chuyển (Mobility Company) thay vì hãng ô tô (Automotive Company), khi “chỉ làm xe tốt nhất thôi thì chưa đủ” (tuyên bố của Akio Toyoda, Chủ tịch Toyota) mà việc di chuyển phải được tích hợp vào hệ sinh thái xã hội, từ năng lượng, hệ thống giao thông, dịch vụ, hệ thống vận hành thành phố…

Khi được hỏi liệu các công nghệ đang được phát triển tại Inventor Garage có được triển khai ngoài Nhật Bản và các đối tác bên ngoài Nhật Bản, như từ Việt Nam, có được mời gia nhập Woven City không, John Absmeier khẳng định : “Chắc chắn là thế, lý tưởng là như vậy và chúng tôi đang thực hiện từng bước một”.

Tên Woven City- Thành phố Dệt, gắn với di sản khởi nghiệp của Toyota, từ nhà sản xuất máy dệt (năm 1891), những hình ảnh đan cài các sợi để tạo nên tấm vải cũng được Toyota dùng như một biểu tượng của sự kết nối. Kết nối giữa di sản nhà máy Higashi Fuji và đổi mới Woven City, kết nối các thế mạnh đa dạng giữa các ngành, bao gồm kinh nghiệm sản xuất hàng loạt của Toyota, chuyên môn phát triển phần mềm của Woven by Toyota, cùng năng lực của các nhà sáng tạo và đối tác. 

Bài và ảnh : T.P